غانم قدوري الحمد ( مترجم : يعقوب جعفرى )

61

رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى )

قسم اوّل را صداهاى صامت ( cosonants ) و قسم دوم را حركتها ( Vowels ) « 1 » مىنامند . اين تقسيم بندى ، پايه‌هاى مختلفى دارد كه مهمترين آنها اساس فيزيولوژى است . صدايى كه حادث مىشود ، هوا را در مجراى حلق و دهان دفع مىكند ، بدون اينكه در آنجا مانعى باشد كه به طور كامل ، جلو مجراى هوا را بگيرد و يا آن را تنگ نمايد . خاصيت صدا اين است كه مالش قابل شنيدنى كه همراه با اهتراز تارهاى صوتى است ، ايجاد مىكند و همين را حركت مىناميم و آن صدايى است كه هميشه بلند است و هر صدايى كه اين تعريف بر آن صدق نكند ، صامت ناميده مىشود كه گاهى بلند و گاهى آهسته است . « 2 » در كنار اين تقسيم ، تقسيم ديگرى است كه بر اساس وضوح در شنيدن صدا قرار گرفته ، زيرا مهمترين خاصيت حركتها ، اين است كه آنها به طور آشكارى شنيده مىشوند « 3 » و نيز ، تقسيم ديگرى است كه بر اساس كاربرد صداست « 4 » و آن چيزى است كه در كاربرد صداهاى صامت و حركتها ، در زبانهاى سامى ، آشكار است و معناى اصلى كلمه ، به صداهاى صامت مربوط مىشود و حركتها تنها در اصطلاح و تعديل معنا اثر دارند ، « 5 » البته در اينجا نمىخواهيم به طور كامل ، مباحث صوتى و لغوى را مطرح سازيم . تنها به مقدارى كه ويژگيهاى كتابت و ميزان وفادارى آن در نماياندن صداهاى لغوى را توضيح دهد ، اكتفا كرديم .

--> المطبعة الكاتوليكية ، 1966 م ، ص 17 - 20 ، كمال محمد بشر ، علم اللغة العام : الاصوات ، قاهره ، دار المعارف ، 1971 م ، ص 91 و از همان نويسنده ، دراست : فى علم اللغة ، قاهره ، دار المعارف ، 1969 م ، قسمت اوّل ، 55 - 56 ، ولى در اينجا اعلام مىكنيم كه ما اصطلاح صوامت ( مفرد آن صامت ) را در مقابل اصطلاح اوّل و اصطلاح حركات كوتاه و بلند ( مفرد آن حركت ) را ، در مقابل اصطلاح دوم به كار مىگيريم ، زيرا به كارگيرى دو اصطلاح ، اخيرا شايع شده و ديگر اينكه مدلول آنها چيزى را مشخص مىكند كه از آنچه كه نزد علماى پيشين عربى است دور مىباشد ، به ويژه اصطلاح دوم . ( 1 ) ابراهيم انيس ، الاصوات اللغوية ، چاپ دوم ، قاهره ، مكتبة الآنجلو المصرية ، 1971 م ، ص 26 ، محمود سعران ، ص 16 ، كمال محمد بشر ، الاصوات ، ص 91 . ( 2 ) محمود سعران ، ص 16 . ( 3 ) كمال محمد بشر ، الاصوات ، ص 92 . ( 4 ) تمام حسان ، مناهج البحث فى اللغة ، قاهره ، مكتبة الآنجلو المصرية ، 1955 م ، ص 113 ، كمال محمد بشر ، الاصوات ، ص 92 . ( 5 ) عبد الصبور شاهين ، القراءات القرانيه فى ضوء علم اللغة الحديث ، دار القلم ، 1966 م ، ص 43 ، رمضان عبد التواب ، ص 13 ، جواد على ، ج 7 ، ص 29 .